Algra Tekst & Verhaal

Het kinderboek Cadeau voor opa was al jaren uitverkocht. Vandaag kreeg ik de rechten over de tekst terug van de uitgever. Jippie. Boek weer bij het baasje.

Werk aan de winkel nu. Het boek eindelijk de titel geven die ik wil. Met de vorige ben ik nooit helemaal gelukkig geweest. De tekst nog eens nalopen op verbeteringen. Besluiten of ik illustraties laat maken en zo ja door wie. En besluiten of het alleen een e-boek wordt, of dat er ook een gedrukte (PoD of oplage) versie gemaakt kan worden.

Een beetje lentegevoel. Het plantje dat zo lang afgestorven was, krijgt nieuwe aarde en kan opnieuw uitlopen. Misschien niet zo groot als eerst, maar toch frisgroen. Levend.

Kijk, kijk!
Een interview met mij op hetkinderpunt.nl.

Of een elektronische versie van De Kanjerklas wel zin had, wist ik niet zo goed. Hoeveel kinderen lezen met een e-reader? Voegt een e-versie nou echt iets toe? Ja, als je het interactief maakt, dan is het extra leuk. Maar dan zou ik de hele Kanjerklas overhoop moeten halen en er in feite een nieuw soort verhaal van maken.

En hoeveel kinderen hebben een e-reader? Het leek me vooral een handig speeltje voor volwassen grootverbruikers van tekst. Aan de andere kant: ik wist er nog zo weinig van. Misschien zag ik wel iets over het hoofd.


Ik deelde mijn twijfels met DTP-hulp. Zij werd nieuwsgierig en maakte zich de techniek eigen van het maken van een e-pub. De Kanjerklas was het gelukkige proefkonijn.

Op de dag dat ik bekendmaakte dat De Kanjerklas ook als e-book verkrijgbaar was, liet een van de kopers weten dat ze daar heel blij mee was vanwege haar visuele handicap. Daar had ik stom genoeg nooit bij stilgestaan. Ik ben die koper dan ook heel dankbaar dat ze het met me wilde delen.

Een vluchtig rondscharrelen op internet levert dit op:

• Bij e-books kun je zelf de lettergrootte instellen. Geen gesjouw met enorme groteletterboeken. En veel minder gezoek op de pagina naar het woord waar je was gebleven, want er staat veel minder op de pagina dan in een gewoon boek.


• Met tekst-naar-spraakprogramma's kan digitale tekst omgezet worden naar gesproken tekst.


• In principe is met hulpapparatuur alle digitale tekst te lezen in braille.


• Er wordt een e-boek met braille ontwikkeld.


• Ook mensen met dyslexie kunnen soms beter lezen van een e-reader dan van papier.

Let op: een e-book in gewone pdf is niet geschikt voor dit doel: de letters moeten schaalbaar zijn.

De e-reader en e-books zijn volop in ontwikkeling. Stichting Bartimeüs doet onderzoek naar de wensen van blinden en slechtzienden op dit gebied. Maar ik hoop dat ondertussen uitgevers niet langer dralen met het digitaliseren van hun boeken. Kleding komt ook in verschillende maten tegelijk op de markt. Zo zouden ook boeken tegelijkertijd voor verschillende mensen toegankelijk moeten zijn.

Staatssecretaris Dijksma wil dat kinderen leren excelleren en dat toptalent ontwikkeld wordt. En daarmee moet al vroeg in de basisschool begonnen worden, vindt ze. Waarom? Omdat we internationaal weer mee moeten tellen in de kenniseconomie. Slimme kinderen zijn goud waard en wij gooien dat goud teveel over de balk in ons vlakke landje. Na jaren van nivel-leren zou het nu weer tijd zijn om te excel-leren.

Alles goed en wel, maar wat hebben kinderen daar zelf aan? Maakt een kleuter zich al druk over zijn carrière? Wordt een tienjarige er gelukkig van als volwassenen om haar heen dollartekens in de ogen krijgen bij het opmerken van haar bijzondere talent? Wat staat er nog centraal: het kind en zijn natuurlijke behoefte zich te ontwikkelen, of de hoge verwachtingen van zijn omgeving? En zouden niet gewoon alle kinderen hun talenten mogen ontwikkelen, gewoon omdat het fijn is om op jouw manier ergens goed in te worden?

Aandacht voor de (leer)behoeften van (hoog)begaafden en kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong is hard nodig. Maar niet met het oog op de prestaties die dat ooit zou kunnen opleveren. Die aandacht is gewoon het tegemoetkomen aan het recht van elk kind op onderwijs. Onderwijs is een lesaanbod waarvan je iets leert. Veel kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong hebben hoge verwachtingen van school, maar raken al snel teleurgesteld wanneer blijkt dat ze op school niets nieuws leren. De braven passen zich aan en duiken onder, anderen gaan zich openlijk vervelen en vertonen storend en opstandig gedrag. Beide groepen worden gelukkiger wanneer hun behoefte om echt iets te leren serieus genomen wordt.

De meeste basisschoolleraren erkennen die behoefte. Ze willen maar al te graag daaraan voldoen, maar het ontbreekt hen aan kennis, tijd en geld. Ze hebben een klas vol kinderen die aandacht nodig hebben. Het kind dat makkelijk leert, schiet er dan al snel bij in. 'Ik moet toch eens uitzoeken...' denkt de leraar, maar voor ze het weet is het al weer een paar maanden verder. Sommige kinderen ontwikkelen zich zo snel, dat de leraar het domweg niet bij kan benen. 'Ik heb haar nog maar net een nieuwe uitdagende opdracht uitgelegd, of ze is alweer aan iets nieuws toe.'

Voor deze leraren schreef ik het boek 'Ontwikkelingsvoorsprong en (hoog)begaafdheid' in de serie 'Kinderen en hun manieren van leren' dat deze week uitkwam bij Kwintessens uitgevers. Het gaat in kort bestek in op definities van (hoog)begaafdheid en de herkenning ervan. Het is vooral gericht op de praktijk in het basisonderwijs en geeft antwoord op vragen als: hoe herken ik een kind dat onderpresteert? Wanneer en hoe is versnellen wenselijk? Hoe organiseer ik  verrijkingswerk zonder dat het een te grote wissel trekt op mijn tijd en aandacht? Hoe zorg ik dat het (hoog)begaafde kind niet in een isolement komt? Is een plusklas voldoende? Hoe voorkom ik dat verrijkingswerk een snoeptrommel vol zoethoudertjes wordt? Hoe leer ik mijn perfectionistische leerling risico's te nemen? En hoe ga ik om met de ouders?

Het boek bevat kant-en-klare, kopieerbare formulieren voor gebruik met de leerling, zoals een leercontract, verrijkingscontract, leesresponsformulier en logblad. Een panel van (hoog)begaafde kinderen en een kleuter met ontwikkelingsvoorsprong heeft  een aantal uitdagende materialen beproefd en van commentaar voorzien. De leraar die zich verder in het thema wil verdiepen kan putten uit de literatuurlijst en de verwijzing naar een linkenverzameling op de site van de uitgever.

Vandaag zette ik er een punt achter. Achter het boek waar ik ruim een half jaar aan schreef (en vaak ook voor mij uitschoof): 'Ontwikkelingsvoorsprong en (hoog)begaafdheid' in de serie 'Kinderen en... hun manieren van leren'.

Het is geschreven voor leraren basisonderwijs en gaat over kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong en (hoog)begaafde kinderen. Hoe kun je ze herkennen? Welke gevolgen heeft het voor een kind als zijn of haar talenten niet worden (h)erkend? En hoe zorg je dat die slimme kinderen in de klas - met allemaal andere kinderen die óók aandacht nodig hebben - aan hun trekken komen en ook echt iets leren? Hoe voorkom je dat ze zich gaan vervelen en anderen van hun werk houden? En hoe ga je om met het perfectionisme en de faalangst waar veel van die kinderen mee kampen?

...

Vandaag wordt een verhaal van mij voorgelezen op Radio Noordoostpolder: in het programma Kerkplein, als onderdeel van een kerkdienst. Leuk vind ik dat. Jammer dat ik het zelf niet kan horen.

Dit keer geen taalblogje maar een mededeling. Sinds een week werk ik niet meer thuis, maar in een lokaal in een oud schoolgebouw aan het Willem Alexanderplantsoen in Zoetermeer. Postadres (postbus) blijft hetzelfde. Vaste telefoon heb ik er niet, omdat ik de ruimte tijdelijk kan gebruiken. Het oude vaste nummer schakelt na een minuut door naar mobiel. Wie zo lang niet wil wachten, kan dus beter gelijk mobiel bellen. Voor meer gegevens: zie contactgegevens, bereikbaar via de knop 'werk' hierboven.

Na een week 'inwerken', kan ik al melden dat de ruimte mij uitstekend bevalt.

Een overbekend verhaal zo hervertellen dat mensen niet gelijk al denken 'dat verhaal ken ik al.' En niet gelijk een standpunt innemen in overbekende polarisaties en afgekloven discussies. Dat vind ik erg leuk om te doen. Ik heb dat geprobeerd in dit verhaal, geschreven voor Oase,  een mooi, nieuw magazine voor dagopeningen in het voortgezet onderwijs. Goed begin, een verhaal over Genesis 1 in nummer 1 van jaargang 1.

Toen mijn collega en ik eraan schreven, waren rust, aandacht en concentratie soms ver te zoeken. Des te beter wisten we hoe belangrijk het was om uit te zoeken hoe je rust kunt bevorderen. En hoe je kinderen kunt leren de aandacht te richten op wat op dat moment de aandacht verdient, zonder zich te laten afleiden door klierende klasgenootjes en voorbijvliegende olifanten.

Het werd een stevig boek, 136 pagina's dik, met achtergrondinformatie, tips en meer dan tachtig lessen en oefeningen voor alle basisschoolgroepen en een paar voor de leerkracht. Wat zal het een oase van geconcentreerde rust worden in de klas!

Kinderen en... rust, aandacht en concentratie is voor € 39,- + porto te bestellen bij uitgeverij Kwintessens in Amersfoort, bestelnummer 0873.

Voorgelezen worden is heerlijk.
Voorgelezen worden terwijl je er zelf niet bij bent is minstens even leuk.
Hoe dat kan?

Kijk hier: de gouverneur van Limburg las op de Dag van Respect voor uit mijn boek 'Cadeau voor Opa'.
En dat vind ik genieten. Want dat boek schreef ik uit de grond van mijn hart, in de hoop dat de boodschap gehoord zou worden. De meesten zal het oor in oor uit zijn gegaan in die aula van de basisschool, want zo gaat dat. Maar toch. Alle beetjes helpen.