Algra Tekst & Verhaal

Het eerste twitterdoorgeefboek dat ik in handen kreeg was 'IJskastmoeder' van Janneke van Bockel. 'Leven met een aspergerkind' is de ondertitel. Het bevat korte hoofdstukjes die eerder verschenen zijn als weblogstukjes van de auteur.

De bedoeling van het twitterdoorgeefboek is - de naam zegt het al - dat je het doorgeeft. Maar gelijk na het lezen van de eerste paar bladzijden wist ik al dat ik dat niet makkelijk zou gaan vinden. Het boek ontroert me.

De auteur schrijft eerlijk, respectvol en liefdevol over haar dochter, maar ook over zichzelf als moeder met vragen en dilemma's. Ook al heb ik geen aspergerkind, de vragen van het moederschap vind ik heel herkenbaar en de 'rest' maakt Janneke inleefbaar door haar beeldende taal.

Het goede aan twitterdoorgeefboek is dat je schatten niet voor jezelf houdt. Al heel snel nadat ik IJskastmoeder had ontvangen, diende zich een volgende belangstellende aan. Ik wens haar minstens evenveel herkenning en ontroering bij het lezen van dit waardevolle boek. Straks gaat het op de post naar Culemborg.
Doorgeefboek keert de economische som om: delen is vermenigvuldigen.

Ons boek is uit! We hebben er een hele kluif aan gehad, mijn collega Ineke Dolfsma en ik. Halverwege leek het erop dat boek er helemaal niet zou komen. De problematieken zijn zo ingewikkeld, het onderzoek ernaar is zo volop in beweging. Hoe konden wij als niet-specialisten dat ooit recht doen? Hoe konden we voorkomen dat het zou leiden tot versimpeling? We zien in de dagelijkse praktijk al zo vaak dat kinderen te lijden hebben onder doorgeschoten clichés.

Zoals het zoontje van een vriendin, met de diagnose autismespectrumstoornis. Zijn juf beantwoordt zijn opstandigheid met steeds rigider structuurmaatregelen. Want: 'Ze hebben structuur nodig hè?' Terwijl de moeder steeds meer twijfelt of die diagnose zelf wel klopt en in ieder geval weet dat haar zoon juist wat meer ruimte nodig heeft. Ook bij kinderen met ADHD wordt vaak naar een standaardaanpak gegrepen. Dichtbij de juf, voor het broodnodige oogcontact. Maar sommige kinderen worden juist daar enorm uit hun concentratie gehaald: door alles wat er om de juf heen gebeurt.

Maar de leraar heeft wel steeds meer leerlingen met leer- of gedragsproblemen in de klas, terwijl hij of zij daar niet echt voor is opgeleid en geen tijd heeft om een hele boekenkast vol specialistische literatuur door te werken. Die kan dus wel een praktisch boek gebruiken met meer informatie dan de gebruikelijke cliché's en notendoppen.

Diepe dalen leveren vaak juist de beste boeken op. In ieder geval heeft het ons aangezet om ons nog grondiger te beraden op wat we wilden zeggen en hoe we dat het beste konden doen. De boodschap is vervat in de titel van het boek dat deze week van de drukker kwam: 'Roeien met de riemen die je hebt'.
Of je nou een gat in je roeispaan hebt, of een scheve roeispaan: je zult het ermee moeten doen. Je techniek erop moeten aanpassen, zodat je op jouw manier toch vooruitkomt. De leraar, als coach, komt niet weg met een standaarddidactiek voor alle leerlingen: elke roeispaan is anders en het ene gat is het andere niet. De leraar moet aandacht en liefde hebben voor het kind en zijn unieke (g)roeiproces.

Pittige opdracht, zeker als je niet één maar dertig kinderen in je klas hebt. Petje af voor de leraar die voor elk kind de coach is waarmee het roeien leert.

'Roeien met de riemen die je hebt' bevat informatie over:

• Autisme/ MCDD / Asperger/ PDD-NOS


• AD(H)D


• Taal- en spraakstoornissen


• Angsten


• Agressie (ODD/CD)


• Leerproblemen (dyslexie, dyscalculie, DCD, NLD)

Elk hoofdstuk bevat praktische suggesties waaruit de leraar kan putten. Tussen alle suggesties staat wellicht eentje die precies aansluit bij dat ene kind. Als toegift bevat het boek nog een aantal lessen om de verschillende problematieken aan de orde te stellen in een klas.

Kinderen en... Roeien met de riemen die je hebt is te bestellen bij Uitgeverij Kwintessens.