Algra Tekst & Verhaal

Zuchtend hangt mijn twaalfjarige zoon boven een opdracht voor Nederlands. Wat ik het leukste vind van alles, vindt hij een regelrechte ramp: een verhaal schrijven van vijftig regels. 'Dat gaat me nooit lukken, dan maar een onvoldoende', zegt hij.
Ik help zijn fantasie wat op weg door vragen te stellen: wie zou de hoofdpersoon kunnen zijn, hoe oud, waar is hij, wat denkt hij?
Het lukt! Hij leeft zich in en begint met schrijven. Ik zie hoe het blad steeds voller wordt en houd me zo stil mogelijk om dit mooie proces niet te verstoren.
Na een tijdje kijkt hij tevreden op: 'Weet je wat ik hier schrijf? "Jeetje, volgens mij zijn moeders er alleen om je te irriteren en je de les te lezen."' Brede grijns.

Elke keer als ik net uit het moeras van een boek strompel, denk ik: dit ga ik volgende keer handiger aanpakken. Sneller, efficiënter. Mijn aantekeningen niet kwijtmaken. Geen tijd verdoen met nutteloze omwegen en zweverige bespiegelingen. Niet verzanden in details. En vooral dat waarom-doe-ik-dit-moeras niet in. Ik ga volgende keer vol zelfvertrouwen over de snelweg van A naar B, van Alleraardigst idee naar Boek.

En elke keer realiseer ik me: hé, dat bedacht ik vorige keer ook.

...

Was ik er maar nooit aan begonnen.
Het leek zo leuk, maar lijken zijn dood.
Je kunt maar beter niks beloven, dan hoef je ook niks waar te maken.
Het is beter te stoppen op het hoogtepunt. Alles wat je later doet wordt een afgang.

Oké, de paar meelezers waren wel enthousiast, maar wat zegt dat nou helemaal. En dan ben ik ook nog zo stom geweest om lezers van deel 1 verzoeknummers te laten indienen voor deel 2 van de serie Kanjerklas. Hun verwachtingen zijn natuurlijk helemáál huizenhoog gespannen.
Sukkel die ik me daar ben.

Ik kan nog terug. Deel twee ligt bij de illustrator, maar het ISBN is nog niet aangevraagd. Vervelend voor de vormgever en de illustrator, misschien kost het me nog wat aan schadevergoeding, maar ja. Ook vervelend voor de lezers die erop wachten, dat is waar. Al die schatten die zeggen dat het zo lang duurt tot november. En ook wel een beetje suf om een serie van maar één deel uit te brengen. Maar ja. Beter ten halve gekeerd et cetera. En die lezers komen er ook wel overheen. Het is maar een boek. Of geen boek.

Niks aan de hand, mensen. Dit zijn gewoon de gebruikelijke bibbers. Het hoort erbij. Je moet er even doorheen, zeggen ze dan. En elk volgend boekproces ben ik alweer vergeten dat het bij het vorige boek net zo ging. Meestal denk ik: dit nooit weer. Alleen denk ik nu: het volgende deel doe ik het beter. Volgende deel? Ja toch. Een serie van twee delen is net zo suf als een serie van een deel.
Waar ben ik aan begonnen?

Gistermiddag vond ik bij het opruimen een puzzel van duizend stukjes. Of liever: ik vond eerst ongeveer honderd stukjes samengevoegd in een puzzelmat. Ik werd nieuwsgierig, liet het opruimen voor wat het was en probeerde te achterhalen wat het voor een puzzel was. Het merendeel ontbrak. Dat vond ik op zolder. Het eten kwam erg laat op tafel...

Het lijkt een suffe bezigheid, dat puzzelen. Je vergooit uren door stukjes van een afbeelding, die moedwillig is verknipt, weer hun plaats te geven. En als dat is gelukt, gooi je alles weer door elkaar. (Vastlijmen en ophangen is nog suffer, want een onverknipte reproductie is gaver, kost minder geld en vooral minder tijd.)


Toch puzzel ik graag, vooral in tijden dat mijn leven van losse stukjes aan elkaar hangt. En het is beter voor je nachtrust dan tetrissen of zappen. Ik vind het heerlijk om stukje voor stukje een plaats te geven. Om als het past het met een zacht klopje nog eens extra te bevestigen: het zit goed! Het is prettig te merken dat tenminste op dat kleine stukje platte vlak alles een plaats hééft. 't Is alleen maar een kwestie van zoeken met een beetje geduld en aandacht. Van soms even loslaten en later weer eens proberen op een andere plaats. Zo simpel. Als ik dan zeg dat op deze manier puzzelen een soort mediteren is, lijkt het ineens een stuk minder dom.

Nu moet dit weblogstukje nog een plaats krijgen. Oké, let op. Puzzelen kan dus een metafoor zijn voor hoe iemand gebeurtenissen in zijn of haar leven een plaats geeft. Ben je nou toevallig een verhaal aan het schrijven, dan zou je een deel van het 'beschrijven' van zielenroerselen kunnen vervangen door een metafoor. Die prikkelt het voorstellingsvermogen en doet zijn werk op een ander niveau. Je puzzelende hoofdpersoon wil dingen een plaats geven, je gevangene laat op een dag zijn parkietje los. Dat, maar dan iets subtieler en als het even kan iets minder cliché, kan je verhaal met weinig woorden heel beeldend en overtuigend maken.

Zo, schuine blik ernaar, zacht tikje erop, aai erover, klaar.

Kijk, kijk!
Een interview met mij op hetkinderpunt.nl.

Woensdag begint de kinderboekenweek. Zondag begon de mijne. Toen installeerde ik me in het huis van een kennis die op vakantie ging. Zij had een oppas nodig voor haar boxer en twee katten. Ik wilde er even een weekje tussenuit om in alle (betrekkelijke) rust geconcentreerd aan een jeugdroman te schrijven.

Die zat al heel lang 'in de pen', maar wilde daar door tijdgebrek maar niet uit komen. Zo gaan die dingen: harde deadlines gaan voor en het schrijven aan een boek lukt me niet 'even tussendoor'. Ik heb tijd nodig om er 'in' te komen.

En dus schrijf ik nu, tussen lange wandelingen langs het Wantij door, lapjes tekst. Het gaat nog wat stroef. De echte 'flow' is er nog niet, maar die komt nog wel als ik maar braaf doorzet met het noeste schrijven. Het is als zwemmen in de zee: een tijd lang moet je flink aanpoten om het hoofd boven water te houden. Dan tilt een grote golf je uit boven het gekabbel en neemt je in vliegende vaart mee tot je vijftig meter verderop in een bruisende branding landt.

Ik hoop alleen dat die golf wel een beetje op tijd komt: graag ruim voor ik weer moet inpakken en het normale leven me weer in beslag neemt.