Algra Tekst & Verhaal

'Dan moet er een belletje gaan branden', schreef ik.
En zag dat het niet goed was.
'... gaan ritselen', corrigeerde ik.
Duidelijk tijd voor een pauze.

We waren een beetje melig bij de schilderles. Een van de cursisten dreigde de leraar te zullen doodverven. Voor straf - of als beloning? - kregen we daarna acht avonden doodverven.

Doodverven hoort bij een oude schildertechniek, die onder andere bij stillevens gebruikt werd. Na het aanbrengen van de gebruikelijke grondlaag wordt eerst een schildering gemaakt in één kleur. Meestal is dat gebrande sienna, een transparante bruintint. Daarna schilder je die bruinen dood met een dunne laag transparant wit.

Van Dale zegt dit: "(1465 ‘doodskleur’) van Mnl. doot (dood, bleek (van het gelaat)) + verf, de doodverf is dus genoemd naar het gebruikelijke doffe wit"

En inderdaad, dat wit slaat eigenlijk die hele onderschildering een beetje dood: je ziet het nog wel, maar het is mat, zonder diepte. Pas daarna breng je leven in de brouwerij door die dooie boel in te kleuren met olieverf, in dunne transparante laagjes die tussentijds weer een week moeten drogen. Lang leve het trage leven.

Kijk nu eens naar de betekenissen die volgens Van Dale doodverven heeft. Zelfs al weten nog maar weinig mensen van de oorsprong van het woord, vrijwel alle betekenissen hebben nog een duidelijke link met het oorspronkelijke doodverven.

1. In de grondverf zetten

2. (schilderkunst) aanleggen

3. (figuurlijk) (met woorden) schetsen, niet uitvoerig beschrijven.

4. Doen voorkomen. Synoniem: kenschetsen

5. Voorbestemmen.
-  iem. met een ambt, een post doodverven: hem ervoor bestemd houden
-  de gedoodverfde winnaar: degene die welhaast zeker zal winnen

6. als dader (van iets) noemen