Mijn moeder worstelt met gaten in haar herinnering. En ik krijg plotseling een ingeving hoe je ook iets leuks met die gaten kunt doen. Het lost niets op, maar alleen naar zo'n gat staren helpt ook niet.
Een verzoekje in de mailbox. Of ik een verhaal voor jongeren wil schrijven voor in een bundel kerstverhalen. Ja, graag. In een daaropvolgende mail krijg ik de keus tussen twee thema's binnen dat kerstverhaal. Thema's die me eigenlijk nog niet zo aanspreken, maar ja. Ik print het uit en neem het mee op een lange treinreis. Ergens gedurende die reis kijk ik er vijf minuten naar, dan trekken andere dingen weer de aandacht. Op de lange terugreis popt de themakeuze ook weer even op. Wat moet ik ermee? Nog steeds geen idee. De dag daarop hetzelfde verhaal: af en toe denk ik er even aan, maar het blijft blanco. Het wordt maandag, de dag waarop de redacteur antwoord zou moeten krijgen. Ik heb nog steeds geen idee. Ander werk krijgt voorrang. Dan, tijdens het senseoën van een kopje koffie, borrelt er zomaar iets op. En nog voor ik de koffie op heb, tekenen de contouren van een kerstverhaal zich af.
Had dit sneller gekund? Nee. Inspiratie werkt als zaadjes die je in de grond stopt. Je zorgt voor de goede omstandigheden, meer kun je niet doen. Je zou het plantje uit zijn zaadje omhoog willen trekken. Maar als je dat doet, wordt dat z'n dood. Wachten dus. Geduld. Vooral niet aankomen. Vertrouwen. Je weet niet wat er gebeurt onder de oppervlakte. Of er wel wat gebeurt. En dan, toch onverwacht, piept er ineens zo'n frisgroen, veelbelovend plantje omhoog. Dáár kun je wat mee!
Gistermiddag vond ik bij het opruimen een puzzel van duizend stukjes. Of liever: ik vond eerst ongeveer honderd stukjes samengevoegd in een puzzelmat. Ik werd nieuwsgierig, liet het opruimen voor wat het was en probeerde te achterhalen wat het voor een puzzel was. Het merendeel ontbrak. Dat vond ik op zolder. Het eten kwam erg laat op tafel...
Het lijkt een suffe bezigheid, dat puzzelen. Je vergooit uren door stukjes van een afbeelding, die moedwillig is verknipt, weer hun plaats te geven. En als dat is gelukt, gooi je alles weer door elkaar. (Vastlijmen en ophangen is nog suffer, want een onverknipte reproductie is gaver, kost minder geld en vooral minder tijd.)
Toch puzzel ik graag, vooral in tijden dat mijn leven van losse stukjes aan elkaar hangt. En het is beter voor je nachtrust dan tetrissen of zappen. Ik vind het heerlijk om stukje voor stukje een plaats te geven. Om als het past het met een zacht klopje nog eens extra te bevestigen: het zit goed! Het is prettig te merken dat tenminste op dat kleine stukje platte vlak alles een plaats hééft. 't Is alleen maar een kwestie van zoeken met een beetje geduld en aandacht. Van soms even loslaten en later weer eens proberen op een andere plaats. Zo simpel. Als ik dan zeg dat op deze manier puzzelen een soort mediteren is, lijkt het ineens een stuk minder dom.
Nu moet dit weblogstukje nog een plaats krijgen. Oké, let op. Puzzelen kan dus een metafoor zijn voor hoe iemand gebeurtenissen in zijn of haar leven een plaats geeft. Ben je nou toevallig een verhaal aan het schrijven, dan zou je een deel van het 'beschrijven' van zielenroerselen kunnen vervangen door een metafoor. Die prikkelt het voorstellingsvermogen en doet zijn werk op een ander niveau. Je puzzelende hoofdpersoon wil dingen een plaats geven, je gevangene laat op een dag zijn parkietje los. Dat, maar dan iets subtieler en als het even kan iets minder cliché, kan je verhaal met weinig woorden heel beeldend en overtuigend maken.
Af en toe plaats ik weer een paar verhalen op mijn website.
Voor wie zin heeft om te lezen vandaag drie verhalen die gepubliceerd zijn in 'Agastya drinkt de zee leeg' (Meinema / Kwintessens / Pelckmans 2008). De andere verhalen in dat boek zijn beslist (ook) het lezen waard. Het is geschreven voor kinderen vanaf negen jaar, maar ook volwassenen mogen ervan genieten. Met prachtige illustraties van Guida Joseph.
